Για να ξεκινήσει η αιμοκάθαρση πρέπει να υπάρξει μια αγγειακή προσπέλαση στον ασθενή, δηλαδή να δημιουργηθεί το σημείο του σώματος όπου τοποθετούνται οι βελόνες οι οποίες, μέσω αυτών και των γραμμών του φίλτρου, μεταφέρουν το αίμα στο φίλτρο της αιμοκάθαρσης. Η πιο συνηθισμένη μέθοδος αγγειακής προσπέλασης είναι η αρτηριοφλεφική αναστόμωση ή fistula (AVF).Άλλοι τρόποι είναι το αρτηριοφλεφικό μόσχευμα ή graft (AVG) και σε πιο σπάνιες περιπτώσεις ο κεντρικός φλεβικός καθετήρας,
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, το αίμα του ασθενούς διοχετεύεται μέσω ειδικού φίλτρου (τεχνητού νεφρού) που το φιλτράρει, αποβάλλοντας τις επιβλαβείς και περιττές ουσίες και αμέσως μετά το αίμα επανέρχεται με ασφάλεια πίσω στο σώμα.
Τύποι αιμοκάθαρσης
Υπάρχουν δύο τύποι αιμοκάθαρσης:
- Αιμοκάθαρση με τεχνητό νεφρό (όπως περιεγράφηκε)
- Περιτοναϊκή αιμοκάθαρση: Είναι η δεύτερη σε συχνότητα επιλογή, όπου το αίμα καθαρίζεται απομακρύνοντας τα περιττά υγρά μέσω της περιτοναϊκής μεμβράνης. Το περιτόναιο είναι η βιολογική μεμβράνη που επικαλύπτει εσωτερικά το τοίχωμα της κοιλιάς και λειτουργεί ως φυσικό φίλτρο του οργανισμού. Η περιτοναϊκή κάθαρση ενδείκνυται στις περιπτώσεις που δεν μπορεί να δημιουργηθεί αγγειακή προσπέλαση (fistula ή μοσχεύμα), ο ασθενής πάσχει από σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια ή διαταραχές της πηκτικότητας του αίματος, πρόκειται για πολύ μικρά παιδιά κ.ά.
Πότε είναι απαραίτητη η αιμοκάθαρση
Η αιμοκάθαρση είναι απαραίτητη σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις:
- Οξεία νεφρική βλάβη: Πρόκειται για ένα ξαφνικό επεισόδιο νεφρικής ανεπάρκειας ή νεφρικής βλάβης που μπορεί να συμβεί μέσα σε λίγες ώρες ή ημέρες. Η ΟΝΒ συνήθως αντιμετωπίζεται σε νοσοκομειακό περιβάλλον με ενδοφλέβια χορήγηση υγρών αλλά σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί αιμοκάθαρση για μικρό χρονικό διάστημα μέχρι να βελτιωθεί η λειτουργία των νεφρών.
- Χρόνια vεφρική ανεπάρκεια: Στην περίπτωση αυτή το10-15% της νεφρικής λειτουργίας παραμένει μικρότερο από 15 mL/min, μετρούμενο με εκτιμώμενο ρυθμό σπειραματικής διήθησης (eGFR). Η κατάσταση αυτή είναι επίσης γνωστή και ως «νεφρική νόσος τελικού σταδίου» και οι ασθενείς θα πρέπει να κάνουν αιμοκάθαρση για το υπόλοιπο της ζωής τους ή μέχρι να γίνει μεταμόσχευση νεφρού.
Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια & Aιμοκάθαρση
Οι ασθενείς με Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια ή Χρόνια Νεφρική Νόσο (ΧΝΝ) πρέπει να υποβληθούν οπωσδήποτε σε αιμοκάθαρση. Στη δική τους περίπτωση, τα νεφρά δεν μπορούν να φιλτράρουν επαρκώς το αίμα και να αποβάλλουν τις επιβλαβείς ουσίες και τα υγρά από τα καθημερινά γεύματα, όπως συμβαίνει φυσιολογικά με τη λειτουργία των υγιών νεφρών.
Ορισμένα από τα βασικά συμπτώματα που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας ασθενής είναι τα εξής:
- Ξηρό και κνησμώδες δέρμα
- Επίμονο πρήξιμο γύρω από τα μάτια
- Πρησμένοι αστράγαλοι και πόδια
- Συχνότερη ανάγκη ούρησης
- Αφρώδη ούρα
- Αιματουρία
- Μειωμένη όρεξη
- Κράμπες στους μυς
Στα αρχικά στάδια της ΧΝΝ δεν χρειάζεται αιμοκάθαρση όμως στο τελικό στάδιο 5, (δηλαδή όταν μιλάμε πια για «νεφρική ανεπάρκεια») τα νεφρά λειτουργούν λιγότερο από το 15% του φυσιολογικού τους ρυθμού, μια κατάσταση εξαιρετικά σοβαρή που απαιτεί αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού.
Σύμφωνα με τις διεθνείς επιστημονικές οδηγίες, προτείνεται η έναρξη της αιμοκάθαρσης όταν η νεφρική λειτουργία πέσει κάτω από το 15% ή λιγότερο ή στην περίπτωση που παρουσιάζονται σοβαρά συμπτώματα από τη νεφρική νόσο, όπως δύσπνοια, μυϊκές κράμπες, ναυτία κ.ά.
Tα οφέλη της αιμοκάθαρσης
Η αιμοκάθαρση είναι η θεραπεία που επιτρέπει στους ασθενείς να ζουν μια λειτουργική καθημερινότητα, είτε ως μακροχρόνια θεραπευτική επιλογή είτε αναμένοντας μια μεταμόσχευση νεφρού.
Η αιμοκάθαρση έχει τα εξής σημαντικά οφέλη:
- Απομακρύνει τις επιβλαβείς ουσίες από τον οργανισμό: Τα περιττά υγρά και οι τοξίνες που κανονικά θα φιλτράρονταν από τους νεφρούς απομακρύνονται μέσω της θεραπείας της αιμοκάθαρσης. Στην αντίθετη περίπτωση, χωρίς την αιμοκάθαρση, οι ουσίες αυτές συσσωρεύονται και προκαλούν σοβαρές επιπλοκές στον οργανισμό.
- Συμβάλλει στον έλεγχο της υπέρτασης: Μέσω της αιμοκάθαρσης επιτυγχάνεται η αποτελεσματική ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, παράγοντας πολύ σημαντικός για την προστασία του καρδιαγγειακού συστήματος και την πρόληψη σοβαρών επιπλοκών που συχνά σχετίζονται με τη νεφρική νόσο.
- Αποκαθιστά την ηλεκτρολυτική και υδατική ισορροπία: Η αιμοκάθαρση απομακρύνει την περίσσεια υγρών και ηλεκτρολυτών από το αίμα και διασφαλίζει την απαραίτητη ισορροπία του οργανισμού, η οποία είναι κρίσιμη για τη διατήρηση των ζωτικών λειτουργιών.
- Βελτιώνει την καθημερινή ποιότητα ζωής: Η θεραπεία είναι απαραίτητη για καλή υγεία και για να βοηθήσει κάθε ασθενή να αισθάνεται ακμαίος και δραστήριος.
Μαζί μπορούμε να διαχειριστούμε όλες τις προκλήσεις της αιμοκάθαρσης. Η Μονάδα μας προσφέρει υποστήριξη σε όλα τα επίπεδα της θεραπείας ώστε να διαχειριστείτε τις αλλαγές που θα επιφέρει η αιμοκάθαρση στη ζωή σας.
Για οποιαδήποτε απορία ή ανησυχία σας, είμαστε πάντα στη διάθεσή με όλες τις υπεύθυνες απαντήσεις.
