Η Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) ή Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια (ΧΝΑ) είναι μια μη αναστρέψιμη πάθηση που χαρακτηρίζεται από την δυσλειτουργία/ανεπαρκή λειτουργία των νεφρών για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών από τη διάγνωση.
Η νόσος ξεκινάει ήπια αλλά μπορεί να φτάσει μέχρι τη νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου. Στην περίπτωση αυτή ο ασθενής χρειάζεται υποστήριξη της νεφρικής λειτουργίας, με αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση.
Ποια είναι τα αίτια της ΧΝΝ;
H ΧΝΝ αφορά ανθρώπους κάθε ηλικίας, ωστόσο υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, όπως:
- Σακχαρώδης Διαβήτης – διαβητική νεφροπάθεια
- Αρτηριακή υπέρταση
- Καρδιακή νόσος ή καρδιακή ανεπάρκεια
- Αγγειακά νοσήματα
- Στένωση της νεφρικής αρτηρίας
- Νοσήματα νεφρών και ουροποιητικού συστήματος
- Νεφρολιθίαση
- Μακροχρόνια λήψη φαρμάκων
- Παχυσαρκία
- Ηλικία άνω των 60 ετών
- Οικογενειακό ιστορικό ΧΝΝ ή νεφρικής ανεπάρκειας
- Προσωπικό ιστορικό οξείας νεφρικής βλάβης (ΟΝΒ)
- Κάπνισμα
Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα της ΧΝΝ;
Τα αρχικά στάδια δεν περιλαμβάνουν συμπτώματα για αυτό συχνά η Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) χαρακτηρίζεται ως «σιωπηλή νόσος». Σταδιακά τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν είναι τα εξής:
- Υπέρταση: Η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να είναι πολυπαραγοντική αλλά ενδεχομένως να οφείλεται και στη νεφρική νόσο καθώς οι νεφροί διατελούν σημαντικό ρυθμιστικό μηχανισμό της αρτηριακής πίεσης.
- Διαταραχές στην ούρηση: Σε όσους νοσούν μπορεί να παρατηρηθούν αλλαγές στην ποσότητα και στο χρώμα των ούρων, όπως π.χ, αφρώδη ούρα και συχνότερη ούρηση.
- Αδυναμία, διαταραχές στον ύπνο και ανορεξία.
- Αναιμία: Οι νεφροί παράγουν την ορμόνη «ερυθροποιητίνη» που είναι απαραίτητη για την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Αν κάποιο άτομο πάσχει από νεφρική νόσο, η ορμόνη αυτή μειώνεται σταδιακά και η μείωση αυτή οδηγεί στην αναιμία.
- Ξηρό και κνησμώδες δέρμα
- Αίμα στα ούρα
- Όιδημα (πρήξιμο) στους αστραγάλους, στα πόδια, στα χέρια ή στην περιοχή γύρω από τα μάτια.
- Γαστρεντερολογικές διαταραχές: Τα συμπτώματα από το πεπτικό σύστημα μπορεί να οφείλονται στη συσσώρευση ουρίας και άλλων ουσιών στον οργανισμό και συχνά ο ασθενής εμφανίζει ανορεξία, απέχθεια προς το κρέας, τάση για έμετο, ναυτία, πόνο στην κοιλιά και διαταραχές στις κενώσεις.
Ποια είναι τα στάδια της Χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας;
Στάδιο 1: Η νεφρική βλάβη με φυσιολογικό ρυθμό σπειραματικής διήθησης
Στάδιο 2: Ήπια νεφρική νόσος
Στάδιο 3: Mέτρια νεφρική νόσος
Στάδιο 4: Σοβαρή νεφρική νόσος
Στάδιο 5: Τελικό στάδιο χρόνιας νεφρική νόσου.
Όταν η νεφρική ανεπάρκεια φτάσει στο 3ο και 4ο στάδιο, τότε η κατάσταση κρίνεται κρίσιμη ενώ στο τελικό στάδιο η αιμοκάθαρση ή η μεταμόσχευση νεφρού είναι πλέον απαραίτητη.
Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση της Χρόνιας Νεφρικής Ανεπάρκειας;
Για τη διάγνωση της νόσου είναι απαραίτητες δυο εξετάσεις:
- H αιματολογική αίματος γνωστή ως εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης (eGFR)
- Η εξέταση ούρων που μετρά τη σχέση μεταξύ της αλβουμίνης και της κρεατινίνης στα ούρα
Αν κάποιος διαθέτει eGFR κάτω από 60 ή/και uACR πάνω από 30 για τρεις ή περισσότερους μήνες, τότε υπάρχει πιθανότητα νόσησης από ΧΝΝ.
Άλλες απλές εξετάσεις που μπορούν να ανιχνεύσουν εγκαίρως τη ΧΝΝ:
- Τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης
- Λεύκωμα στα ούρα
- Κρεατινίνη ορού
- Γενική ανάλυση ούρων
Υπάρχει θεραπεία για τη ΧΝΝ;
Δεν υπάρχει θεραπεία για τη νόσο παρά μόνο τρόποι διαχείρισης της ώστε οι πάσχοντες να βιώνουν μια λειτουργική καθημερινότητα. Είναι πάντως γεγονός πως η ρύθμιση και η θεραπεία ασθενειών όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η υπέρταση βοηθούν στην πρόληψη της ΧΝΝ ή τουλάχιστον μειώνουν τις πιθανότητες να εξελιχθεί.
Σε κάθε περίπτωση, αν πάσχετε από ΧΝΝ, είναι σημαντικό να κάνετε τακτικές εξετάσεις και να ακολουθείτε απαρέγκλιτα τις οδηγίες του θεράποντα νεφρολόγου που θα σας υποδείξει το κατάλληλο πλάνο διαχείρισης της νόσου, αποκλειστικά για τη δική σας περίπτωση. Στο πλαίσιο αυτό και η πρόληψη των βλαβών των νεφρών είναι ζωτικής σημασίας, όπου είναι δυνατόν.
Αν αντιμετωπίζετε ήδη κάποιο πρόβλημα στους νεφρούς σας, οι παρακάτω οδηγίες είναι σημαντικές:
- Διακόψτε το κάπνισμα ή τη χρήση οποιουδήποτε προϊόντος καπνού.
- Ασκηθείτε και ελέγξτε το βάρος σας.
- Αποφύγετε την κατανάλωση υπερβολικού αλατιού στο φαγητό σας και την συχνή κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων που συνήθως κρύβουν μεγάλες ποσότητες νατρίου.
- Αν λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή, συζητήστε με ένα ειδικό το ενδεχόμενο να βλάπτει τη νεφρική σας λειτουργία.
- Ελέγχετε τακτικά τα νεφρά σας, εάν πάσχετε από διαβήτη ή υψηλή αρτηριακή πίεση.
- Περιορίστε το αλκοόλ.
- Ελέγχετε τακτικά την αρτηριακή σας πίεση και τα επίπεδα σακχάρου.
Η ιατρική μας ομάδα είναι εδώ για να συζητήσει μαζί σας κάθε απορία και να απαντήσει σε όλα τα ερωτήματά σας για τη διάγνωση και τη διαχείριση της ΧΝΝ.
